Przejdź do głównej zawartości

Posty

Wyświetlanie postów z 2011

Duża książka o aborcji

Wyobraź sobie: jesteś nastolatką i zachodzisz w ciążę. Nie wiesz, co robić. Nawet nie jesteś pewna, czy jest to ciąża chciana, czy niechciana. Piszesz list do przyjaciółki? Idziesz z płaczem do mamy? Dzwonisz do chłopaka? Szukasz pomocy w Internecie, wchodząc na jakieś forum i pytając o radę? Katarzyna Bratkowska i Kazimiera Szczuka napisały „Dużą książkę o aborcji” przede wszystkim dla takich nastolatek – młodych kobiet, które zaszły w ciążę i nie wiedzą co robić: do kogo udać się po pomoc, komu zaufać, z kim porozmawiać, nie znają swoich praw, ale także podstawowych faktów dotyczących zdrowia, ciąży, czy aborcji. „Duża książka o aborcji” ma pomóc w dokonaniu wyboru, to książka, której autorki wspierają opcje „pro-choice”: „Nie ma dobrych i złych decyzji. Są tylko decyzje własne, za które trzeba wziąć odpowiedzialność, i te, do których zostało się nakłonioną czy wręcz zmuszoną” – piszą (s. 74).Ktoś może zatem zapytać: „skoro pro-choice, to czemu książka jest o aborcji? Jeśli jest p…

Badania z udziałem ludzi. Antologia

Właśnie ukazał się trzeci już tom świetnej "Antologii bioetyki", redagowanej przez prof. Włodzimierza Galewicza, tym razem ze szczególnie interesującej mnie dziedziny, jaką jest etyka biomedycznych badań naukowych z udziałem ludzi. Zdaje się, że żaden z przetłumaczonych tekstów nie był jeszcze publikowany w języku polskim. Po raz pierwszy udostępniono także polską wersję słynnego amerykańskiego Belmont Report.

Osobiście brakuje mi kilku klasycznych tekstów z prezentowanej dziedziny (np. dotyczących zasady równowagi klinicznej m.in. Equipoise and the Ethics of Clinical Research Freedmana, a także słynnego What makes clinical research ethical? Emanuela i Wendlera).

Mimo wszystko to must-have członków komisji bioetycznych, badaczy i osób związanych z prowadzeniem tego typu badań. Pełen spis treści można odnaleźć na stronach wydawnictwa Universitas.

Prawo do śmierci

W dzisiejszej "Wyborczej" można znaleźć informację o oddaleniu wniosku o zgodę na śmierć pacjenta pozostającego od 27 lat w stanie wegetatywnym. Wniosek został złożony przez opiekującą się nim matkę:
"Chcę śmierci nagłej. Nie chcę powikłań, nie chcę, żeby jeszcze bardziej cierpiał. Przeraża mnie myśl, że któregoś dnia nie będę w stanie tu przyjechać, że umrę przed nim. Co wtedy? [...] Całe jego życie to cierpienie: od odleżyn, zalegającego śluzu, zapaleń w kolejnych miejscach od tych wszystkich rurek".

Dzisiejszy artykuł można przeczytać tutaj. Historię matki i syna tutaj.

Ciekaw jestem ile jeszcze czasu musi minąć aby w Polsce można było choć zacząć myśleć o debacie dotyczącej asystowania przy samobójstwie bądź o eutanazji.


Obrazek pochodzi ze strony: http://www.thehalsreport.com/2010/06/germany-supreme-court-rules-assisted-suicide-ok/.

Bioetyka i religia

Wierzenia religijne mają wpływ na przekonania i postawy moralne. Od pewnego czasu możemy obserwować w naszym kraju swego rodzaju „przebudzenie religijne”. Na fali tego przebudzenia forsuje się projekty zaostrzenia ustawy aborcyjnej lub możliwości powoływania się farmaceutów na klauzulę sumienia. Akcja wywołuje reakcję. Głośniejsi stają się też przeciwnicy Kościoła i przekonań etycznych wynikających z wiary religijnej. W najbliższej przyszłości możemy spodziewać się ideowej wojny. Chciałbym w tym miejscu przyjrzeć się kilku argumentom na rzecz neutralnego państwa. Sądzę, że z faktu, iż jakaś religia (np. katolicyzm) przeważa w danym społeczeństwie, nie trzeba wyciągać wniosku, że może ona i powinna dominować w sferze politycznej. Przykładem takiej symbolicznej dominacji może być, jak sądzę, obecny spór o krzyż w sali plenarnej parlamentu. Wydaje się, że państwo nie powinno opowiadać się po stronie żadnej religii. Co nie znaczy, że powinno opowiadać się po stronie ateizmu. Państwo nie…

Klauzula sumienia

Jeżeli chcesz przeczytać wcześniejszy post "Klauzula sumienia dla farmaceutów?", kliknij tutaj.

Organy w zamian za koszty pogrzebu?

Nuffield Council on Bioethics w jednym ze swych ostatnich raportów sugeruje, aby brytyjski National Health Service rozważył możliwość sponsorowania pogrzebów osób, które zgodziły się przekazać pośmiertnie swe organy do celów transplantacyjnych. Szczegółowe uzasadnienie i deklarację NCB można zanaleźć tutaj. "Pokrywanie kosztów pochówku osobom, które przekazały swoje organy może być etycznie uzasadnione - pisze prof. Strathern z NCB - takie osoby nie doznają żadnej krzywdy, a pokrycie kosztów może być formą wyrażenia społecznego uznania. Uważamy, że pomysł wprowadzenia programu pilotażowego, który pomoże określić opinię społeczeństwa wart jest uwagi".


"Ciało ludzkie i jego części nie mogą, same w sobie, stanowić źródła zysku", głosi art. 21 "Europejskiej Konwencji Bioetycznej" (podpisanej, lecz wciąż jeszcze nie ratyfikowanej przez Polskę). Czy pokrycie kosztów pogrzebu osoby, która zgodziła się przekazać swoje organy pozostaje w sprzeczności z tym zapisem…

Bioetyka i polityka

Problemy bioetyczne są również problemami politycznymi. Jest tak dlatego, że w Polsce, jak w wielu innych krajach, państwo zapewnia obywatelowi dostęp do opieki zdrowotnej oraz demokratycznie wybrany parlament tworzy ramy prawne dla całego systemu opieki zdrowotnej i wykonywania zawodów medycznych. Mówiąc o problemach bioetycznych nie da uciec się od polityki, chcemy bowiem, aby nasze rozważania przekładały się na prawo i kliniczną praktykę.

Ten blog jest przejawem naszego etycznego i politycznego zaangażowania. Zbliżają się wybory. Popieramy pewne konkretne rozwiązania etyczne i prawne: chcielibyśmy żyć w państwie, w którym obywatel może rozstrzygać o zasadniczych dla siebie sprawach życia i śmierci w zgodzie z własnym sumieniem oraz w takim, które nie tylko zapewnia wszystkim swoim obywatelom dostęp do opieki zdrowotnej, ale tworzy transparenty system wyboru priorytetów opieki zdrowotnej.

Jan Piasecki
Marcin Waligóra

Zdjęcie ze strony: http://www.nurniflowenola.com/?p=2137

Etyka pracy

Swego czasu w jednej z krakowskich przychodni widziałem plakat, który informował, że lekarze chcą godnie zarabiać. Jest to bardzo słuszny postulat, z którym w pełni się zgadzam. Lekarz wykonuje ciężką, niezmiernie odpowiedzialną i pożyteczną pracę, dlatego powinien być za nią odpowiednio wynagradzany. Plakat ten jednak budził mój moralny sprzeciw, albowiem oprócz tego postulatu informował, czym musi się dziś zajmować lekarz, aby godnie zarabiać. Lista obowiązków była długa: od praktyki w poradni, przez dyżury w pogotowiu, do prywatnej praktyki. Patrząc na plakat myślałem o tym, że nie chciałbym być leczony przez lekarza, który ma tyle pracy.
Niedawno w mediach pojawiła się informacja, że w szpitalu w Głubczycach, podczas dyżuru zmarł 52-leni lekarz. Doniesienia prasowe mówiły o śmierci z przepracowania, była to bowiem piąta z rzędu doba dyżuru.
Na portalu „Medycyna Praktyczna” można przeczytać wywiad z dr Jolantą Orłowską-Heitzman, Naczelnym Rzecznikiem Odpowiedzialności Zawodowej, …

"Etyczne aspekty decyzji medycznych"

Z przyjemnością informuję, że w wydawnictwie Wolters Kluwer Polska właśnie ukazała się książka będące pokłosiem zeszłorocznej krakowskiej konferencji bioetycznej. Jestem, wraz z profesorem Janem Hartmanem, jej współredaktorem. Książka zatytułowana jest "Etyczne aspekty decyzji medycznych".
Więcej informacji można znaleźć na stronie księgarni Wolters Kluwer.

Prywatność w szpitalu

Życie rozpieszcza chyba tylko nielicznych, w każdym razie bywa tak, że i bioetyk musi poleżeć przez kilka dni w szpitalu. Leży więc obserwuje i przysłuchuje się. Oto grarść obserwacji, swego rodzaju sprawozdanie z obserwacji uczestniczącej. Świadectwo naszej szpitalnej kultury. Szpital, w którym rzecz przebiega jest duży, duże jest miasto, w którym szpital się znajduje. Co więcej, jest to jednostka leczniczo-akademica.
„Pacjent przed przyjęciem dostaje numer MIP – medyczny identyfikator pacjenta – swego rodzaju broń, dzięki której może ochronić swoją prywatność: jeśli ktoś chce dowiedzieć się czegoś o zdrowiu pacjenta musi znać jego numer MIP. Znając MIP mogę np. zadzwonić i zapytać, czy taka a taka osoba została przyjęta na oddział” - taką informację dostaję od pani, która wypisuje kartę przyjęcia. Następnie otrzymuję do wypełnienia formularz A4; muszę podpisać w kilku miejscach; zgoda na leczenie, zgoda na udzielanie informacji osobom, które np. dzwonią i chcą się dowiedzieć, czy jes…

"Początki ludzkiego życia"

Jakiś czas temu ukazał się drugi tom "Antologii bioetyki", pt. "Początki ludzkiego życia". Podobnie jak w przypadku tomu pierwszego "Wokół śmierci i umierania" jego pomysłodawcą i redaktorem jest prof. Włodzimierz Galewicz. Obie książki stanowią wybór tłumaczeń klasycznych tekstów bioetycznych, poprzedzone obszernym wprowadzeniem redaktora. To znakomite publikacje wypełniające dotychczasową lukę. Dostępne są więc już teksty zarówno m.in. Marquisa i Warren, o których pisaliśmy wcześniej.

Poniżej spis treści:

Włodzimierz Galewicz, Etyczne dyskusje wokół prokreacji


STATUS LUDZKIEGO ZARODKA I PŁODU

Richard Wasserstrom, Status płodu

Carson Strong, Moralny status preembrionów, embrionów, płodów i noworodków

Bonnie Steinbock, Czy pozbawianie życia ludzkich zarodków jest zgodne z moralnością?



ABORCJA

John T. Noonan, Jr., Niemal absolutna wartość w historii

Judith Jarvis Thomson, Obrona aborcji

Michael Tooley, Aborcja i zabijanie noworodków

Mary Anne Warren, O moralnym i pra…

Klauzula sumienia dla farmaceutów?

„Deklaruję poparcie dla farmaceutów do pełnego korzystania z prawa sprzeciwu sumienia wobec sprzedaży środków niszczących ludzkie życie i ludzką płodność”

Tak rozpoczyna się apel przygotowany przez Stowarzyszenie Farmaceutów Katolickich w Gdańsku oraz polski oddział Human Live International, który służyć ma stworzeniu prawa w jasny sposób określającego możliwość powołania się na tzw. klauzulę sumienia w przypadku niechęci sprzedaży środków antykoncepcyjnych.

Warto zaznaczyć, że art. 4 Kodeksu Etyki Aptekarza Rzeczypospolitej Polskiej głosi, że „aptekarz wykonując swoje zadania musi posiadać wolność postępowania zgodnego ze swym sumieniem oraz swobodę działań zawodowych stosowną do wskazań etycznych, aktualnego poziomu wiedzy i stanu prawnego”, ma on jednak wyłącznie znaczenie korporacyjne i nie jest podstawą prawną do jakiejkolwiek odmowy sprzedaży farmaceutyku. Na szczęście.

Trudno bowiem wyobrazić mi sobie horrendalne państwo w którym zróżnicowane światopoglądowo i religijnie grupy pow…

Lekarz i śmierć

Zadać komuś śmierć z rozmysłem i z zimną krwią nie jest łatwo. Nie jest to łatwa sprawa szczególnie wtedy, gdy zabić trzeba osobę, którą zna się od wielu lat, o którą przez wiele lat dbało się i troszczyło, z którą wreszcie, łączy nas swoista przyjaźń lekarza i pacjenta.

W Holandii funkcjonuje instytucja lekarza rodzinnego (huisarts) – odpowiednik naszego lekarza pierwszego kontaktu. Lekarz rodzinny jest w Holandii rodzajem pośrednika między pacjentem i jego rodziną a służbą zdrowia lub opieką społeczną: szpitalem, hospicjum, domem opieki.

Holendrzy dużo myślą i rozmawiają o śmierci. Stosunkowo nieduży procent zgonów w Holandii to nagła, nieprzewidziana śmierć. We wszystkich pozostałych przypadkach śmierć jest procesem, w którym ważne miejsce zajmuje opieka paliatywna. W rozmowach o śmierci i umieraniu ważną rolę pełnią pojęcia takie jak: jakość życia i jego spodziewana długość oraz efektywność terapii. Pojęcia te są ważne, wyznaczają one bowiem w życiu człowieka pewien zasadniczy prze…

Dobra śmierć?

Niestety jesteśmy śmiertelni. Przed śmiercią, która jest albo wiecznym odpoczynkiem po trudach żywota, albo okresem przejściowym między życiem w świecie przez grzech skażonym, a życiem w świecie odkupionym i doskonałym, albo też straszliwym koszmarem, może nas czekać ciężkie zadanie umierania. Umieranie to proces, w którym rozstajemy się ze światem. Rozstanie to może być bardzo bolesne: fizycznie i duchowo. Medycyna –obok filozofii – jest jedną z tych sztuk, które mogą sprawić, że proces ten stanie się lżejszy. W niektórych krajach zezwala się lekarzom na to, aby nie tylko łagodzili cierpienie pacjenta, ale także, aby pomagali mu umrzeć. Jednym z takich krajów jest Holandia.
Termin ‘eutanazja’ ma w Holandii bardzo ścisłe znacznie. Oznacza mianowicie zabójstwo na prośbę tego, kogo się zabija. Eutanazja jest w Holandii zakazana i zagrożona karą więzienia. Prawo przewiduje jednak wyjątek od tej generalnej zasady. I tak, zgodnie z literą prawa Niderlandów nie podlega karze lekarz, dokon…

Konferencja "Morality and the Cognitive Sciences" na Uniwersytecie w Rydze

CALL FOR PAPERS
7th International Symposium of Cognition, Logic and Communication
MORALITY AND THE COGNITIVE SCIENCES
6-8 May 2011, Riga, Latvia.


INVITED ORGANIZERS: Michael Bishop (Florida State University, USA),
Stephen Stich (Rutgers University, USA)

INVITED SPEAKERS include:

Prof. Michael Bishop (Florida State University, USA)
Prof. Luc Faucher (Universite du Quebec a Montreal, Canada)
Prof. Joshua Knobe (Yale University, USA)
Prof. Edouard Machery (University of Pittsburgh, USA)
Prof. Dominic Murphy (University of Sydney, Australia)
Prof. Shaun Nichols (University of Arizona, USA)
Prof. Jesse Prinz (City University of New York, USA)
Prof. Adina Roskies (Dartmouth College, USA)
Prof. Don Ross (University of Cape Town, South Africa)
Prof. Stephen Stich (Rutgers University, USA)
Prof. Valerie Tiberius (University of Minnesota, USA)

There has been considerable interest recently in empirical approaches to the study of morality: What are the biological, cultural and psychological factors that explain th…