Przejdź do głównej zawartości

Skąd się biorą problemy etyczne?

Świat, w którym żyjemy nie jest taki, jakim chcielibyśmy, aby był. Żyjemy w niesprawiedliwym świecie, w którym wydarza się zło moralne i fizyczne. W pojęciach etyki, w etycznych ideałach, cnotach, zawarty jest projekt świata, którego chcielibyśmy. Problem polega jednak na tym, że zasady etyczne nie dają się po prostu wprowadzić w życie.
Jest tak nie tylko z tego powodu, że ludzie są źli z natury. Nasz świat nie jest najlepszym z dających się pomyśleć światów nie dlatego, że człowiek jest zepsuty, kapryśny, nie potrafi żyć wedle zasad, w które wierzy, a często znajduje przyjemność w ich łamaniu i czynieniu zła. Nawet wtedy, gdy założymy, że wszyscy ludzie mają dobrą wolę, a więc w każdej sytuacji chcą postępować dobrze, nie będziemy mieli pewności, że świat, który stworzymy będzie w pełni sprawiedliwy. Mylą się zatem ci, którzy twierdzą, że „człowiek mający dobrą wolę i potężne możliwości działania mógłby stworzyć świat idealny”. Świat idealnie sprawiedliwy daje się bowiem pomyśleć, ale nie daje się wyobrazić. Mówiąc prościej, możemy chcieć świata idealnie sprawiedliwego, ale nie wiemy, jak mógłby on wyglądać. Wszystkie nasze marzenia o idealnym świecie, jeśli przyjrzeć się im dokładniej, mają moralne wady. Czy sprawiedliwym byłby świat, w którym wszyscy byliby równi? Ale jak miałby wyglądać taki świat? Musiałby to być świat zupełnie niezmienny, taki w którym nic by się nie działo. Absolutna i wieczna równość oznacza wieczną i absolutną stagnację. W takim świecie nie byłoby więc w ogóle miejsca na moralność i zasady etyki. Etyczne czyny i zobowiązania są możliwe tylko w świecie, w którym ludzie różnią się od siebie. Czy sprawiedliwy byłby świat, w którym nikt by nie kradł? Być może byłby lepszy niż ten, w którym wielu kradnie, ale przecież możemy wyobrazić sobie sytuację, w której kradzież jest mniejszym złem niż śmierć głodowa itd.
Podsumowując, problemy etyczne biorą się stąd, że nie wszyscy mają dobrą wolę, dlatego, że nie dysponujemy fizycznymi możliwościami realizacji zasad moralnych, a także z tego powodu, że świat wartości i zasad moralnych nie jest światem, w którym panuje harmonia. Inaczej rzecz ujmując, pewne wartości i zasady pozostają ze sobą w stałym i nieusuwalnym konflikcie. Stoimy zatem przed następującym zadaniem: stworzyć takie zasady postępowania, które pozwolą zmaksymalizować moralny zysk i zminimalizować moralną stratę. Musimy przy tym pamiętać o trzech rodzajach ograniczeń: o ludzkiej ułomności, o ograniczonych środkach fizycznych, którymi dysponujemy i konfliktach między wartościami. Tworząc kodeksy etyczne bierzemy na siebie odpowiedzialność za ich moralne skutki.

Popularne posty z tego bloga

Czego nie dowiesz się od swojego pediatry?

Wiele leków przepisywanych dzieciom nigdy nie było testowanych na populacji pediatrycznej. Lekarze przepisują je kiedy nie ma innej opcji. Dlaczego tak się dzieje? W jaki sposób zwiększyć dostęp do efektywnych leków dla dzieci? Obejrzyj prezentację TEDx Fulbright Warsaw na YouTube:

Sprawiedliwość, efektywność i metodologia w badaniach klinicznych

Na stronie internetowej Interdyscyplinarnego Centrum Etyki UJ został zamieszczony tekst mojego autorstwa pt. „ Sprawiedliwość, efektywność i metodologia w badaniach klinicznych ". Tekst ten został zamówiony jako przegląd problematyki. Dotyczy on przede wszystkim rozwiązań metodologicznych, które umożliwiają sprawiedliwe traktowanie uczestników badań klinicznych przy jednoczesnym zapewnieniu wiarygodnych rezultatów takich badań (m.in. adaptacyjnych badań randomizowanych).

Wyniki naszych badań w PLOS Medicine i STAT News

W czasopiśmie PLOS Medicine ukazały się wyniki naszych badań prowadzonych m.in. we współpracy z prof. Jonathanem Kimmelmanem z McGill University:  Risk and surrogate benefit for pediatric Phase I trials in oncology. A systematic review with meta-analysis STAT  news wydawane przez The Boston Globe poświęcił naszym badaniom tekst (z komentarzem Jonathana Kimmelmana, Roberta Truoga – dyrektora the Harvard Center for Bioethics i moim):  New study raises questions about early-stage cancer therapies for children . Wpisy na blogu zespołu STREAM z McGill University:  tutaj  i  tutaj . A poniżej linki do tekstów popularnonaukowych w języku polskim dotyczących naszego nowego badania: Zanim trafią do apteki, czyli jak przebiega proces badań klinicznych nad nowymi lekami . Testy leków z udziałem dzieci w onkologii pediatrycznej . Jedynie dziesięcioro na sto dzieci odnosi korzyści z badań I fazy , Nauka w Polsce.