Bioetyka

Deklaracja wiary katolickich lekarzy – wyryta na kamiennych tablicach - stała się ostatnio szeroko komentowanym wydarzeniem. Pojawiły się głosy, że lekarze, którzy tę deklarację podpisali, powinni przestać wykonywać swój zawód, albo wykonywać go tylko w Watykanie. Inni znów twierdzą, że wspaniale jest: katolicy wyszli z szafy. Teraz już nikt nie będzie miał wątpliwości, że od doktora X pigułek antykoncepcyjnych nie dostanie. W zasadzie w samym fakcie manifestacji wiary nie ma przecież nic złego. Każdy z nas ma prawo do tego, aby wierzyć w to, co mu się żywnie podoba i nikt nie ma prawa nas pouczać o tym, czy nasza wiara jest mądra, czy nie. Dlaczego lekarze nie mogą składać swoich własnych deklaracji? Niech składają! Lekarze katolicy, lekarze muzułmanie, lekarze żydzi i lekarze ateiści. Dla każdego przecież jest jasnym, że medycyna nie jest sprawą czysto technologiczną. Medycyna zanurzona jest wartościach moralnych i religijnych. Katolicy, uważają, że aborcja jest morderstwem. Kt...

Polecam  rozmowę z dyrektorem Międzywydziałowego Instytutu Bioetyki Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II, księdzem profesorem Andrzejem Muszalą opublikowaną w "Gościu Niedzielnym". Jednym z wątków przewodnich jest deklaracja dotyczą życia psychicznego embrionów: "Francuski psychiatra B. Bayle opisuje pierwotny, nieuświadomiony psychizm embrionu. To, co dzieje się w pierwszym stadium po powstaniu człowieka, odciska znamiona na całym jego życiu. Dwa pierwsze dni, pod względem biologicznym i psychicznym, są kluczowe". Dla niewtajemniczonych: mowa tu o stadium, w którym kilka komórek (2-8) nawet nie zaczęło przesuwać się w jajowodach w kierunku jamy macicy. Z niecierpliwością czekamy na dowód na istnienie "nieuświadomionego psychizmu" komórek skóry. A plemniki to nawet podobno potrafią ze sobą rozmawiać. [Zdjęcie pochodzi ze strony http://www.embryology.ch/]

Konserwatywna frakcja PO dała ostatnio o sobie znać. Poseł Żalek „zamraża” ustawę o in vitro i przygotowuje projekt dotyczący klauzuli sumienia dla farmaceutów, a minister Gowin sprzeciwia się podpisaniu konwencji Rady Europy o ochronie kobiet przed przemocą. Ta konserwatywna ofensywa jest jednak zupełnie niespójna. Sądzę, że najsłabszym punktem w argumentacji frakcji konserwatywnej jest kwestia klauzuli sumienia. Z zasady jestem przeciwnikiem łamania ludzkich sumień, a więc zmuszania ludzi do tego, co uznają oni złe lub zabraniania im robienia tego, co uznają za dobre. Klauzula sumienia jest z ducha liberalna. Sumienie nie może być jednakże jedyną regułą moralną, której jesteśmy posłuszni. Granicą mojej wolności jest wolność drugiego człowieka. Istnieją zatem pewne ogólne zasady, które uznają wszyscy ludzie dobrej woli, a więc ci, którzy deklarują przestrzeganie nakazów moralności. Jak jest relacja między sumieniem, a tymi ogólnymi zasadami moralności? Ludzie dobrej woli w w...

Wyobraź sobie: jesteś nastolatką i zachodzisz w ciążę. Nie wiesz, co robić. Nawet nie jesteś pewna, czy jest to ciąża chciana, czy niechciana. Piszesz list do przyjaciółki? Idziesz z płaczem do mamy? Dzwonisz do chłopaka? Szukasz pomocy w Internecie, wchodząc na jakieś forum i pytając o radę? Katarzyna Bratkowska i Kazimiera Szczuka napisały „Dużą książkę o aborcji” przede wszystkim dla takich nastolatek – młodych kobiet, które zaszły w ciążę i nie wiedzą co robić: do kogo udać się po pomoc, komu zaufać, z kim porozmawiać, nie znają swoich praw, ale także podstawowych faktów dotyczących zdrowia, ciąży, czy aborcji. „Duża książka o aborcji” ma pomóc w dokonaniu wyboru, to książka, której autorki wspierają opcje „pro-choice”: „Nie ma dobrych i złych decyzji. Są tylko decyzje własne, za które trzeba wziąć odpowiedzialność, i te, do których zostało się nakłonioną czy wręcz zmuszoną” – piszą (s. 74). Ktoś może zatem zapytać: „skoro pro-choice, to czemu książka jest o aborcji? Jeśli jes...

Jakiś czas temu ukazał się drugi tom "Antologii bioetyki", pt. "Początki ludzkiego życia". Podobnie jak w przypadku tomu pierwszego "Wokół śmierci i umierania" jego pomysłodawcą i redaktorem jest prof. Włodzimierz Galewicz. Obie książki stanowią wybór tłumaczeń klasycznych tekstów bioetycznych, poprzedzone obszernym wprowadzeniem redaktora. To znakomite publikacje wypełniające dotychczasową lukę. Dostępne są więc już teksty zarówno m.in. Marquisa i Warren, o których pisaliśmy wcześniej. Poniżej spis treści: Włodzimierz Galewicz, Etyczne dyskusje wokół prokreacji STATUS LUDZKIEGO ZARODKA I PŁODU Richard Wasserstrom, Status płodu Carson Strong, Moralny status preembrionów, embrionów, płodów i noworodków Bonnie Steinbock, Czy pozbawianie życia ludzkich zarodków jest zgodne z moralnością? ABORCJA John T. Noonan, Jr., Niemal absolutna wartość w historii Judith Jarvis Thomson, Obrona aborcji Michael Tooley, Aborcja i zabijanie noworodków Mary Anne Warren, O mor...

Mary Anne Warren w artykule Moralny i prawny status aborcji broni prawa kobiety do przerwania ciąży w dowolnym momencie jej trwania. Twierdzi ona, że stanowisko prezentowane przez Thomson (stanowisko to przedstawiłem w swoim ostatnim wpisie JP), nie daje się utrzymać. Zdaniem Warren argumentacja Thomson sprowadza się do uznania zasady: mogę zabić niewinną osobę, która pojawi się wbrew mojej woli (ale też i nie z własnej woli) w obrębie mojej własności. Według Warren nie możemy zabijać niewinnych osób, tylko z tego powodu, że znalazły się w obrębie naszej własności. Trzeba zatem znaleźć inny sposób na wykazanie, że kobieta ma prawo do aborcji. Kluczowym problemem staje się status moralny płodu. Musimy odpowiedzieć na pytanie, czy jest on osobą czy też nie? Zdaniem autorki możemy rozróżnić między (a) człowiekiem – jako przynależącym do gatunku homo sapiens i b) osobą, czyli podmiotem moralnym, któremu przysługują pewne szczególne prawa. Mamy tedy dwa kryteria bycia człowiekiem: bio...

Argumentacja za dopuszczalnością aborcji może zasadniczo zmierzać w dwóch różnych kierunkach. Po pierwsze można odwoływać się do pojęcia naturalnego uprawnienia matki do zdrowia lub możności decydowania o własnym ciele itp. Po drugie można starać się wykazać, że płód nie jest osobą, i w związku z tym w ogóle nie przysługują mu prawa właściwe człowiekowi. Z pierwszym rodzajem argumentacji mamy do czynienia w tekście Judith Thomson Obrona sztucznego poronienia . Thomson wychodzi z założenia, że nawet jeśli nie odmówimy zarodkowi statusu osoby, jego bezwzględne prawo do życia nie jest czymś oczywistym. Innymi słowy: dyskusja między zwolennikami i przeciwnikami dopuszczalności aborcji nie jest dyskusją o ludzki status zarodka. Dlatego, aby zilustrować swoją argumentację proponuje ona następujący eksperyment myślowy: wyobraź sobie, że zostajesz porwany/porwana, nie wiesz, co się z tobą dzieje, na pewien czas tracisz świadomość. Gdy się budzisz okazuje się, że jesteś podłączony/podłączona do...