Bioetyka

Wiele leków przepisywanych dzieciom nigdy nie było testowanych na populacji pediatrycznej. Lekarze przepisują je kiedy nie ma innej opcji. Dlaczego tak się dzieje? W jaki sposób zwiększyć dostęp do efektywnych leków dla dzieci? Obejrzyj prezentację TEDx Fulbright Warsaw na YouTube:

Ania ma 12 lat, jakiś czas temu zdiagnozowano u niej złośliwy nowotwór kości – mięsaka Ewinga w IV stopniu zaawansowania. W tym stadium nowotwór jest już rozsiany w organizmie. Standardowa terapia, tj. leczenie chirurgiczne skojarzone z leczeniem systemowym winkrystyną daktynomycyną i cyklofosfamidem nie przyniosła spodziewanych rezultatów. Ani i jej rodzicom zaproponowano udział w badaniu klinicznym fazy I. Zanim testowana substancja zostanie uznana za lek, zarejestrowana i dopuszczona do użytku, testuje się ją w trzech fazach badania klinicznego . W przypadku Ani lekarze chcą sprawdzić, czy podanie dzieciom kombinacji dwóch substancji cixutumumabu i temsirolimusu okaże się skuteczne w leczeniu m.in. mięsaka Ewinga. Temsirolimus jest już lekiem zarejestrowanym, cixutumumab nie wyszedł do tej pory poza fazę testów. Kombinację obu substancji testowano w tylko jednym badaniu fazy I , było to badanie dorosłych z rakiem piersi. Wyniki okazały się obiecujące i wkrótce rozpocznie się faza I...

W czasopiśmie PLOS Medicine ukazały się wyniki naszych badań prowadzonych m.in. we współpracy z prof. Jonathanem Kimmelmanem z McGill University:  Risk and surrogate benefit for pediatric Phase I trials in oncology. A systematic review with meta-analysis STAT  news wydawane przez The Boston Globe poświęcił naszym badaniom tekst (z komentarzem Jonathana Kimmelmana, Roberta Truoga – dyrektora the Harvard Center for Bioethics i moim):  New study raises questions about early-stage cancer therapies for children . Wpisy na blogu zespołu STREAM z McGill University:  tutaj  i  tutaj . A poniżej linki do tekstów popularnonaukowych w języku polskim dotyczących naszego nowego badania: Zanim trafią do apteki, czyli jak przebiega proces badań klinicznych nad nowymi lekami . Testy leków z udziałem dzieci w onkologii pediatrycznej . Jedynie dziesięcioro na sto dzieci odnosi korzyści z badań I fazy , Nauka w Polsce. 

O prawach dzieci w medycynie i naszym projekcie badawczym „Etyka badań biomedycznych z udziałem dzieci. Ryzyko, korzyści i prawa uczestników” finansowanym przez Narodowe Centrum Nauki w najnowszym numerze Polityki .

Na początku 2016 roku prowadzone we Francji badanie kliniczne I fazy, dotyczące substancji oznaczonej akronimem BIA‑10‑2474, zakończyło się śmiercią jednego z ochotników biorących udział w eksperymencie. Czterech innych uczestników doznało poważnych ubytków neurologicznych – najprawdopodobniej czeka ich trwałe kalectwo.  Czy można było zapobiec tej sytuacji?  Więcej w tekście Mateusza Wasylewskiego na blogu REMEDY  i na stronach Filozofia w praktyce .

Poszukuję stypendysty/stypendystki, najchętniej z ostatniego roku studiów magisterskich lub absolwenta/absolwentkę, którzy dołączą do mojego zespołu badawczego finansowanego przez Narodowe Centrum Nauki. Projekt pt. „Etyka badań biomedycznych z udziałem dzieci. Ryzyko, korzyści i prawa uczestników” dotyczy przede wszystkim etycznych zagadnień związanych z rozwojem leku w onkologii pediatrycznej. Główną metodą są przeglądy systematyczne i metaanalizy.  Praca od czerwca-sierpnia 2017 (do ustalenia), wysokie stypendium przez 44 miesiące.  Szczegółowe informacje znajdują się na stronie Narodowego Centrum Nauki pod tym linkiem . Na zgłoszenia czekamy do 23.01.2017. Informacje na temat zespołu można znaleźć na stronie remedy.edu.pl

Na stronie internetowej Interdyscyplinarnego Centrum Etyki UJ został zamieszczony tekst mojego autorstwa pt. „ Sprawiedliwość, efektywność i metodologia w badaniach klinicznych ". Tekst ten został zamówiony jako przegląd problematyki. Dotyczy on przede wszystkim rozwiązań metodologicznych, które umożliwiają sprawiedliwe traktowanie uczestników badań klinicznych przy jednoczesnym zapewnieniu wiarygodnych rezultatów takich badań (m.in. adaptacyjnych badań randomizowanych).

Poszukuję współpracowników do nowego projektu badawczego. Wkrótce zostanie otwarty konkurs na dwa stanowiska. Zapowiedź konkursu i więcej informacji .

Przeprowadzenie badania biomedycznego z udziałem ludzi wymaga uzyskania świadomej zgody uczestnika. Aby zgoda była rzeczywiście świadoma, uczestnik musi być poinformowany o wszystkich istotnych aspektach planowanego badania. Istotna informacja to taka, której ujawnienie ma wpływ na podjęcie decyzji przez uczestnika. Jednak różne osoby mogą mieć różne przekonania dotyczące tego, co jest istotne. Więcej w naszym nowym artykule  Relevant Information and Informed Consent in Research: In Defense of the Subjective Standard of Disclosure oraz we wpisie autorstwa Jana Piaseckiego na blogu REMEDY . 

Etyczne wyzwania badań prowadzonych w warunkach katastrof.  Workshop w ramach European Cooperation in Science and Technology (COST) IS1201 Disaster Bioethics na Uniwersytecie Jagiellońskim Collegium Medicum. Więcej informacji.

W Polsce nie ma regulacji dotyczących badań naukowych na ludzkim materiale biologicznym. Zgodnie z międzynarodowymi standardami każda osoba, która oddaje próbkę materiału biologicznego dla celów naukowych powinna podpisać formularz świadomej zgody, w którym określa się zakres prowadzonych badań oraz ryzyko z jakim wiąże się pobranie próbki i prowadzenie badań. Więcej w nowym wpisie na blogu REMEDY .

„Nadzieja w komórkach macierzystych. Nowa terapia dla dzieci” – głosi tekst na okładce jednego z ostatnich numerów Tygodnika Powszechnego. Wewnątrz artykuł i wywiad dotyczące eksperymentu leczniczego prowadzonego przez Uniwersytecki Szpital Dziecięcy w Lublinie i Polski Bank Komórek Macierzystych w Warszawie. Więcej na blogach REMEDY  i Filozofia w praktyce .

Faza 1 badań klinicznych z udziałem ludzi obarczona jest największą dozą niepewności. Rozpoczyna się ją w oparciu o dane dostarczone w badaniach przedklinicznych i toksykologię badań zwierzęcych. Aby ocenić szanse i zagrożenia udziału w fazie 1, powinniśmy mieć wiarygodne informacje dotyczące ryzyka i korzyści dotychczasowych badań. Więcej w nowym wpisie na blogu REMEDY .

Zapraszamy na nową stronę internetową naszego zespołu badawczego REMEDY, Research Ethic in Medicine Study Group. W wersji polskiej znajduje się zakładka "blog": remedy.edu.pl

Polecam wykład znakomitego bioetyka i genetyka, profesora Jonathana Kimmelmana , który odbędzie się w najbliższy wtorek, 28 października 2014 o godzinie 16.00. Tytuł wykładu " Gene Transfer, Clinical Research and Ethics ". Wstęp wolny. Miejsce: Aula im. Nowodworskiego UJ CM, ul. św. Anny 12, Kraków. Wykład odbędzie się w ramach wizyt profesorskich OMICRON .

Kilkanaście dni temu pojawiła się nowa wersja " Projektora Jagiellońskiego ". To publikacja, która w ciekawy sposób przedstawia aktualne badania prowadzone na Uniwersytecie Jagiellońskim. W "Projektorze" opisane są także badania naszego zespołu, który pracuje w ramach projektu "Zasady prowadzenia biomedycznych badań naukowych z udziałem ludzi. Wybrane zagadnienia bioetyczne " finansowanego przez Narodowe Centrum Nauki. Oto fragment: "Z nadzieją czekamy na informacje o lekach i procedurach pozwalających coraz skuteczniej walczyć z nowotworami, chorobami układu krążenia czy AIDS. Kto z nas nie pragnie żyć długo, ciesząc się dobrym zdrowiem? Dzięki badaniom biomedycznym poprawia się jakość i długość życia każdego z nas. Gdyby nie testowano i nie wprowadzano na rynek nowych farmaceutyków, dziś wciąż borykalibyśmy się z wieloma chorobami. Badania nad nowym lekiem bądź procedurą medyczną wymagają, aby najpierw przetestować je, używając w tym celu ...

Deklaracja wiary katolickich lekarzy – wyryta na kamiennych tablicach - stała się ostatnio szeroko komentowanym wydarzeniem. Pojawiły się głosy, że lekarze, którzy tę deklarację podpisali, powinni przestać wykonywać swój zawód, albo wykonywać go tylko w Watykanie. Inni znów twierdzą, że wspaniale jest: katolicy wyszli z szafy. Teraz już nikt nie będzie miał wątpliwości, że od doktora X pigułek antykoncepcyjnych nie dostanie. W zasadzie w samym fakcie manifestacji wiary nie ma przecież nic złego. Każdy z nas ma prawo do tego, aby wierzyć w to, co mu się żywnie podoba i nikt nie ma prawa nas pouczać o tym, czy nasza wiara jest mądra, czy nie. Dlaczego lekarze nie mogą składać swoich własnych deklaracji? Niech składają! Lekarze katolicy, lekarze muzułmanie, lekarze żydzi i lekarze ateiści. Dla każdego przecież jest jasnym, że medycyna nie jest sprawą czysto technologiczną. Medycyna zanurzona jest wartościach moralnych i religijnych. Katolicy, uważają, że aborcja jest morderstwem. Kt...

CITTRU oraz Dział Promocji i Informacji UJ zapraszają na spotkanie "genETYCZNE gry" z cyklu Cafe Nauka. Spotkanie odbędzie się 27. maja 2014 o godzinie 18 w Pauza in Garden w Małopolskim Ogrodzie Sztuki, ul. Rajska 12. O biologicznych oraz prawno-etycznych zagadnieniach związanych z genetyką dyskutować będą prof. Jolanta Jura z Wydziału Biochemii, Biofizyki i Biotechnologii UJ – zajmująca się w swych badaniach m.in. genetycznym uwarunkowaniem chorób oraz dr Marta Soniewicka z Wydziału Prawa i Administracji UJ – prowadząca badania dotyczące etycznych i prawnych standardów genetyki reprodukcyjnej. Jak piszą organizatorzy " Wśród intrygujących problemów warto wymienić np. odpowiedź na pytanie jak to się dzieje, że komórki wyposażone w ten sam materiał genetyczny mają odmienny wygląd i pełnia różne funkcje – przecież i motyl i jego gąsienica niosą ze sobą ten sam zestaw genów, a jednak są inne? Kolejnym fascynującym tematem jest poznawanie genów organizmów żyjących da...

Cierpienie i śmierć dzieci wywołuje powszechnie silne emocje. Gdy mówi się o cierpieniu dzieci często podkreśla się, że jest to cierpienie niewinne. Tak jakby się zakładało, że cierpienie człowieka dorosłego jest w jakimś sensie usprawiedliwione, bo zawinione. Dlaczego cierpią dzieci? Fakt ich cierpienia porusza moralnie najdogłębniej. Patrząc na cierpienia dzieci można nie tylko zwątpić o dobroci Boga, ale świadomie odrzucić jego istnienie. Pytamy: jak to możliwe, aby Bóg dopuszczał istnienie cierpienia niewinnych dzieci? Nie można przecież pomyśleć, ani wyobrazić sobie czegoś, co to cierpienie mogłoby usprawiedliwić – tak myślał Iwan Karamazow – bohater słynnej powieści Fiodora Dostojewskiego. Nasz stosunek do dzieci zmienia się. Dziecko staje się podmiotem praw, w tym również praw pacjenta. Zgodnie z polskim prawem dziecko, które ukończyło 16 rok życia może współdecydować o swoim zdrowiu. Wskazuje się jednak również, aby dzieci, które nie ukończyły 16. roku życia, ale wykazują odpo...

Popularyzować znaczy upowszechniać, uprzystępniać ogółowi. Samo słowo wywodzi się od łacińskiego popularis oznaczającego powszechny, ludowy, pospolity, które znów odsyła do populus znaczącego lud, gminę (za: W. Kopaliński, Słownik wyrazów obcych i zwrotów obcojęzycznych, WP 1983). Jeśli zabieramy się za popularyzacje zakładamy, że istnieje coś ogółowi ludzi trudnodostępnego: nauka – mało zrozumiała lub sztuka – z nią też nie lepiej. Popularyzując odkrywamy, przedstawiamy tłumaczymy w specjalny, dający się łatwo przyswoić sposób, wykorzystując wszystkie możliwe kanały przekazu informacji: umiejętność czytania, zdolność oglądania, słuchania, a nawet dotyk. Promosaurus. Poradnik promocji nauki pod redakcją Piotra Żabickiego i Edyty Giżyckiej, wydany przez Centrum Innowacji, Transferu Technologii i Rozwoju Uniwersytetu oraz przez Uniwersytet Jagielloński ma naukowców zachęcić, zainspirować, do promocji i komercjalizacji nauki, a także dostarczyć konkretnych wskazówek i narzędzi jak t...