Sądzę, że z faktu, iż jakaś religia (np. katolicyzm) przeważa w danym społeczeństwie, nie trzeba wyciągać wniosku, że może ona i powinna dominować w sferze politycznej. Przykładem takiej symbolicznej dominacji może być, jak sądzę, obecny spór o krzyż w sali plenarnej parlamentu. Wydaje się, że państwo nie powinno opowiadać się po stronie żadnej religii. Co nie znaczy, że powinno opowiadać się po stronie ateizmu. Państwo nie powinno się angażować w sprawę istnienia Boga. Państwo, które na tematy religii się nie wypowiada, jest państwem neutralnym.
Niektórzy podnoszą jednak zarzut, że postulat ten jest w rzeczywistości bałamutny. Jego przewrotność ma polegać na tym, że postulat neutralności państwa wcale nie jest neutralny. Jest zajęciem określonego stanowiska. Jest to stanowisko przeciwne przekonaniom ludzi wierzących, którzy twierdzą i postulują, że państwo powinno wyrażać pewne zasadnicze wartości. Krzyż jest symbolem tychże wartości.
Na ten zarzut można odpowiedzieć następująco. Postulat neutralnego państwa rzeczywiście nie jest neutralny. Ten, kto go głosi, wierzy, że religijna neutralność państwa – również w sferze symbolicznej - jest wartością. Jest wartością specyficzną, albowiem taką, na którą zgodzić się mogą zarówno niewierzący jak i wyznawcy różnych wiar. Innymi słowy, państwo neutralne jest wartościowe, bowiem mogą je zaakceptować i uznać za swoje niewierzący, katolicy, protestanci, muzułmanie, żydzi i prawosławni. Państwo zaś, które deklaruje się jako katolickie lub chrześcijańskie nie będzie w pełni państwem dla niewierzących, muzułmanów, żydów itd.
Można twierdzić, że o ile postulat państwa neutralnego względem religii jest akceptowalny dla ludzi wierzących różnych wyznań oraz dla niewierzących, o tyle trudno sobie wyobrazić państwo neutralne etycznie. Jakie racje można podać na przykład katolickiej większości, aby zgodziła się na ograniczenie wpływu swych zasad moralnych na prawo. Zadanie to jest szczególnie trudne, gdyż na ogół jesteśmy przekonani, iż nasze racje etyczne mają uniwersalną ważność oraz mocne racjonalne uzasadnienie. Innymi słowy, katolik, który opowiada się przeciw aborcji nie twierdzi, że „katolicy, którzy poddają się zabiegowi aborcji, są mordercami nienarodzonych dzieci”, ale że każdy, nawet ten, kto nie podziela ich przekonań dokonuje niezaprzeczalnie niemoralnego czynu.
Są jak się zdaje dwie dwa argumenty, które można podać na rzecz neutralności moralnej państwa. Po pierwsze można uznać, że przymus w kwestiach moralnych jest złem. Po drugie, można zauważyć, że prawo w pewnym ograniczonym stopniu wpływa na decyzje ludzi (np. w kwestii aborcji). Lepiej jest zatem tworzyć prawo, które będzie bardziej realistyczne i przyczyni się do mniejszego zagrożenia życia i zdrowia np. kobiet, które w przeciwnym razie poddałyby się nielegalnej i niebezpiecznej aborcji. Przeciw postulatowi państwa neutralnego da się wysunąć inny jeszcze argument. Jeśli zalegalizujemy np. wspomagane samobójstwo, to dlaczego nie mielibyśmy zalegalizować kradzieży, albo oszustwa? Argument ten sugeruje, że nie mamy żadnych kryteriów pozwalających wskazać prawdziwe dylematy/spory moralne. Wydaje się jednak, że jest inaczej. Rzeczywistość moralna nie jest w pełni przejrzysta. Istnieją zatem moralne zasady i wartości, które np. przemawiają za tym, że w niektórych sytuacjach pomoc w samobójstwie nie jest czynem moralnie złym. Wydaje się, że te racje są w stanie dostrzec również ci, którzy są przekonani, iż nigdy pod żadnym warunkiem nie powinno się udzielać pomocy osobie chcącej odebrać sobie życie. Co więcej muszą oni przyznać, że są przypadki, w których nie ma przekonujących, nieopartych na wierze argumentów, które pomogłoby nam rozstrzygnąć ten dylemat. Niczego takiego w ogóle nie da się powiedzieć w przypadku kradzieży.
Ujmując tę kwestię inaczej, można powiedzieć, że choć w niektórych kwestiach nasze moralne sądy są arbitralne, to nie znaczy, że jest tak we wszystkich kwestiach. Upominając się o państwo neutralne, upominam się o państwo, które nie rozstrzyga tych trudnych dylematów moralnych za obywatela, ale pozostawia decyzję jego sumieniu.
Obrazek ze strony http://www.bbc.co.uk/blogs/ni/2010/08/religion_and_ethics_in_the_new.html